การคัดเลือกมาตรฐานสากลสำหรับการจัดการข้อมูลผลการวิจัยในคลังสารสนเทศดิจิทัล

International Standards Selection for Research Output Management in Digital Repositories

  • น้ำทิพย์ วิภาวิน แขนงวิชาสารสนเทศศาสตร์ สาขาวิชาศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
  • วชิราภรณ์ คลังธนบูรณ์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • พงศ์ธวัช ชีพพิมลชัย บริษัท ปันสาร เอเชีย จำกัด
  • ชาตรี วงษ์แก้ว ฝ่ายการศึกษาและการเรียนรู้ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์
  • นีลวัสน์ อินทรักษา บริษัท ปันสาร เอเชีย จำกัด
  • อุไร เหลืองบริสุทธิ์ สำนักบรรณสารการพัฒนา สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์
Keywords: มาตรฐานสากล, การจัดการข้อมูลผลการวิจัย, คลังสารสนเทศดิจิทัล, International Standards, Research Output Management, Digital Repositories

Abstract

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อคัดเลือกมาตรฐานสากลที่เหมาะสมในการจัดเก็บข้อมูลผลการวิจัยและการบริหารจัดการคลังสารสนเทศดิจิทัลของประเทศไทย  การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาและวิเคราะห์เอกสารมาตรฐานการจัดเก็บข้อมูลผลการวิจัยและการบริหารจัดการคลังสารสนเทศดิจิทัล การประเมินตนเอง และการสัมภาษณ์ผู้บริหารคลังสารสนเทศดิจิทัลในมหาวิทยาลัยและหน่วยงานวิจัยที่มีการจัดการและจัดเก็บผลงานวิจัยในระดับประเทศ จากสถาบันการศึกษา 11 แห่งและหน่วยงานวิจัย 10 แห่ง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบบันทึกข้อมูล แบบประเมินตนเอง และแบบสัมภาษณ์ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหาแบบอุปนัย

ผลการวิจัยพบว่า 1) คลังสารสนเทศดิจิทัลในมหาวิทยาลัยและในหน่วยงานวิจัยประสบปัญหาการจัดการให้เป็นไปตามมาตรฐานในประเด็นที่เหมือนกัน ได้แก่ การจัดหาและแปลงรูปข้อมูลตามโมเดล Open Archival Information System (OAIS) Reference Model (Workflow) การกำหนดกรอบนโยบายการจัดเก็บและเผยแพร่ข้อมูลวิจัยหรือผลการวิจัยในคลังสารสนเทศดิจิทัล (Policy) การจัดทำแผนการสงวนรักษาข้อมูลวิจัยในคลังสารสนเทศดิจิทัล (Preservation plan) การรักษาความปลอดภัยของข้อมูลวิจัยในคลังสารสนเทศดิจิทัล (Security) 2) มาตรฐานที่เหมาะสมในการบริหารจัดการคลังสารสนเทศดิจิทัลแห่งชาติ คือ คอร์ทรัสซีล (CoreTrustSeal) เป็นมาตรฐานการขอรับรองคุณภาพขั้นพื้นฐาน 3) คู่มือการจัดการคุณภาพข้อมูลผลการวิจัยในคลังสารสนเทศดิจิทัลอ้างอิงมาตรฐานการรับรองคุณภาพคลังสารสนเทศดิจิทัลในระดับสากล CoreTrustSeal ได้จัดทำขึ้นเพื่อใช้เป็นแนวปฏิบัติ นอกจากนี้ ยังได้ให้ข้อเสนอแนะสำหรับหน่วยงานผู้ให้ทุนในระดับชาติเพื่อกำหนดแนวทางและการสนับสนุนเชิงนโยบายเพื่อให้เกิดการจัดเก็บข้อมูลผลการวิจัยได้อย่างครบถ้วนและการพัฒนาคลังสารสนเทศดิจิทัลให้เป็นมาตรฐานในระดับชาติและระดับสากล

References

Austin, C. C., Brown, S., Fong, N., Humphrey, C., Leahey, A., & Webster, P. (2016). Research Data Repositories: Review of Current Features, Gap Analysis, and Recommendations for Minimum Requirements. IASSIST Quarterly, 39(4), 24–24. https://doi.org/10.29173/iq904

Brown, S., Austin, C., Humphrey, C., Leahey, A., & Webster, P. (2015). Guidelines for the deposit and preservation of research data in Canada. Retrieved from https://www.rdc-drc.ca/wp-content/uploads/Guidelines-for-Deposit-of-Research-Data-in-Canada-2015.pdf

Center for Research Libraries (CRL), Digital Curation Centre (DCC), Digital Preservation Europe (DPE)Digital Preservation Europe (DPE), & network of expertise in long-term storage of digital resources (NESTOR) in Germany. (2007). Ten Principles. Retrieved from https://www.crl.edu/archiving-preservation/digital-archives/metrics-assessing-and-certifying/core-re

CoreTrustSeal. (2018, June). Core Trustworthy Data Repositories Extended Guidance. Retrieved from https://www.coretrustseal.org/wp-content/uploads/2017/01/20180629-CTS-Extended-Guidance-v1.1.pdf

CoreTrustSeal. (2020). Data Seal of Approval Synopsis (2008–2018). Retrieved May 3, 2020, from CoreTrustSeal website: https://www.coretrustseal.org/about/history/data-seal-of-approval-synopsis-2008-2018/

Na Pomphet, W. (2012). Economic foundation (1st ed., Vol. 2012). Bangkok: Saengdao.

Online Computer Library Center (OCLC), & The Center for Research Libraries (CRL). (2007, February). Trustworthy RepositoriesAudit & Certification: Criteria and Checklist. Retrieved from https://www.crl.edu/sites/default/files/d6/attachments/pages/trac_0.pdf

Phetwong, W., & Tuamsuk, K. (2012). Information use behaviors and research publishing of the researchers of Rajamangala University of Technology. Journal of Information Science, 30(3), 29–50.

Pryor, G. (Ed.). (2012). Managing Research Data: (1st ed., Vol. 2012). https://doi.org/10.29085/9781856048910

Wipawin, N. (2016). The proposed standard for the quality assurance of the research data management in institutional repositories for Thai universities. TLA Research Journal, 9(2), 22–39.

Wipawin, N. (2020). The research data management policy guidelines in the Open Universities in Asia. Silpakorn University Journal, 40(2), 99–114.
Published
2021-06-28
How to Cite
วิภาวินน., คลังธนบูรณ์ว., ชีพพิมลชัยพ., วงษ์แก้วช., อินทรักษาน., & เหลืองบริสุทธิ์อ. (2021). การคัดเลือกมาตรฐานสากลสำหรับการจัดการข้อมูลผลการวิจัยในคลังสารสนเทศดิจิทัล. Information - อินฟอร์เมชั่น, 28(1), 1-16. Retrieved from http://infojournal.kku.ac.th/index.php/information/article/view/477