การวิเคราะห์แนวโน้มเทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อการบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์จากข้อมูลสิทธิบัตร

Analyze Trends Technology and Innovation for Museum Management from Patent Data

  • วชิราวรรณ พรพิมลเทพ สำนักงานคณบดี คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
  • พีรพงษ์ ตัวงาม สำนักงานการวิจัย คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
Keywords: แนวโน้มเทคโนโลยี, นวัตกรรม, การบริหารจัดการ, พิพิธภัณฑ์, สิทธิบัตร, Technology Trend, Innovation, Management, Museum, Patent

Abstract

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและนวัตกรรมด้านการบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์จากเอกสารสิทธิบัตรในระดับโลก ซึ่งค้นคว้ามาจากฐานข้อมูลแพตสแนป จำนวน 2,166 ชิ้น และฐานข้อมูล กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ จำนวน 91 เรื่อง ระหว่างปี ค.ศ. 2011 ถึง 2020 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ เทคนิคการทำแผนที่สิทธิบัตร ทำการสืบค้นจากคำสำคัญที่ปรากฏในชื่อสิ่งประดิษฐ์ การเปิดเผยการประดิษฐ์โดยสมบูรณ์ ข้อถือสิทธิ์ และบทสรุปการประดิษฐ์ แสดงผลการวิเคราะห์ในรูปแบบตารางร้อยละ และกราฟ และวิเคราะห์การถดถอยและสหสัมพันธ์ของข้อมูลความสัมพันธ์เชิงฟังก์ชันแบบกราฟเส้นตรง พรรณนาความสัมพันธ์ของเทคโนโลยี จากการใช้เทคนิคแผนที่สิทธิบัตร วิเคราะห์แนวโน้มเทคโนโลยีทางด้านการบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์ ผลการวิจัย พบว่า สิทธิบัตรในระดับโลก ปี ค.ศ. 2011 ถึง 2020 จำนวนทั้งสิ้น 2,166 เรื่อง มีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง คิดเป็นร้อยละ 4.8, 7.4, 8.8, 7.3, 8.3, 10.6, 11.8, 14.2, 12.9, และ 13.9 ตามลำดับ (R2=0.8945) โดยพบว่า ปี ค.ศ. 2011 สิทธิบัตรมีเนื้อหาทางด้านการบริหารจัดการระบบหรือวิธีการประมวลผลข้อมูล แต่ในปี ค.ศ.2020 มีเนื้อหาด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่เกี่ยวข้องกับระบบรักษาความปลอดภัยของสิ่งจัดแสดง และระบบการเก็บรักษาสิ่งจัดแสดงให้คงสภาพไม่ให้เกิดการเสียหาย และจากฐานข้อมูลกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ ปี ค.ศ. 2011 ถึง 2020 จำนวนทั้งสิ้น 91 เรื่อง แบ่งเป็น สิทธิบัตร ร้อยละ 3.3 อนุสิทธิบัตร ร้อยละ 1.1 ลิขสิทธิ์ ร้อยละ 71.4 และเครื่องหมายการค้า ร้อยละ 24.2 จากข้อมูลแนวโน้มเทคโนโลยีและนวัตกรรมด้านการบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์ในระดับโลก พบว่า เอกสารมีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับระบบรักษาความปลอดภัยของสิ่งจัดแสดง รวมไปถึงระบบการเก็บรักษาสิ่งจัดแสดงให้คงสภาพไม่ให้เกิดการเสียหาย ซึ่งเทคโนโลยีและนวัตกรรมจะกระจุกตัวอยู่ในประเทศที่มีพิพิธภัณฑ์ระดับชาติที่มีขนาดใหญ่ และมีประวัติศาสตร์อันยาวนาน แตกต่างจากพิพิธภัณฑ์ของประเทศไทยที่จะมุ่งเน้นทางด้านลิขสิทธิ์มากกว่าสิทธิบัตร ผลการวิเคราะห์นี้สามารถใช้เป็นแนวทางสำหรับผู้รับผิดชอบพิพิธภัณฑ์ในการเลือกใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมให้มีประสิทธิภาพเหมาะสมกับยุคสมัย

References

Aggarwal, S., & Chandra, A. (2021). An insight into patent landscape analysis of plant stem cells. World Patent Information, 65, 102025.

Badawy, M. K. (1998). Technology management education: Alternative models. California Management Review, 40(4), 94–116.

Bessant, J., & Tidd, J. (2015). Innovation and entrepreneurship (3rd ed.). Hoboken, NJ: Wiley.

Boylan, P. J. (2004). Running a museum a practical handbook. Paris: International Council of Museums (ICOM).

Brown, K. (2020). Italy’s museums reopen, offering vibrating social-distancing necklaces and a new chance to see Rome’s once-in-a-lifetime Raphael show. Retrieved June 16, 2021, from https://news.artnet.com/art-world/italys-museums-reopen-1864938.

Clarke, N. S., Jürgens, B., & Herrero-Solana, V. (2020). Blockchain patent landscaping: An expert based methodology and search query. World Patent Information, 61, 101964.

Drucker, P. F. (1993). Innovation and entrepreneurship: Practice and principles. New York: Harper Business.

Drucker, P. F. (1998). The discipline of innovation. Harvard Business Review, 76(6), 149–157.

Lee, C., Jeon, D., Ahn, J. M., & Kwon, O. (2020). Navigating a product landscape for technology opportunity analysis: A word2vec approach using an integrated patent-product database. Technovation, 96–97, 102140.

Machemer, T. (2020). Italy’s Museums reopen with vibrating social-distancing necklaces, limited admission. Smithsonian Magazine. Retrieved June 16, 2021, from https://www.smithsonianmag.com/smart-news/italys-museums-use-vibrating-necklaces-and-limited-groups-reopen-social-distancing-180974955/.

Mago, N., Deshpande, N., & Hirwani, R. R. (2017). A landscape of bioinformatics patents-Garnering of IPR in the field of bioinformatics. World Patent Information, 51, 66–78.

Mattos, L. H. S., & Speziali, M. G. (2017). Patent landscape: Technology development behind science in the flavor and fragrances (F&F) area. World Patent Information, 51, 57–65.

Miranda, N. D., Renaldi, R., Khosla, R., & McCulloch, M. D. (2021). Bibliometric analysis and landscape of actors in passive cooling research. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 149, 111406.

Museum World Ranking. (2021). Museum world ranking. Retrieved September 12, 2021, from https://www.museumworldranking.net/.

Nonaka, I. (1991). The Knowledge-Creating Company. Harvard Business Review, 69, 96-104.

Nonaka, I., & Toyama, R. (2003). The knowledge-creating theory revisited: Knowledge creation as a synthesizing process. Knowledge Management Research & Practice, 1(1), 2–10.

Pargaonkar, Y. R. (2016). Leveraging patent landscape analysis and IP competitive intelligence for competitive advantage. World Patent Information, 45, 10–20.

Patent Landscape. (2015). Patent landscape reports. Retrieved October 25, 2021, from https://www.wipo.int/ patentscope/en/programs/patent_landscapes/.

Scimecca, A., Mia Diehl, & Warner, B. (2020). Photo essay: Italy reopens museums and churches Fortune. Retrieved September 12, 2021, from https://fortune.com/2020/05/21/coronavirus-italy-museums-churches-reopen-photos-covid-19/.

Youthongchui, W. (2011). A management of the storage room for archaeological artifacts: Museum Siam, Bangkok. Damrong Journal of The Faculty of Archaeology Silpakorn University, 10, 202-223. (In Thai).

Published
2022-06-06
How to Cite
พรพิมลเทพว., & ตัวงามพ. (2022). การวิเคราะห์แนวโน้มเทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อการบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์จากข้อมูลสิทธิบัตร. Information - อินฟอร์เมชั่น, 29(1), 113-129. Retrieved from http://infojournal.kku.ac.th/index.php/information/article/view/529